SÜMER ve KADİM MISIRDA TEK TANRI FİKRİNİN DOĞUŞU-4
Sungur Pamir

Sungur Pamir

SÜMER ve KADİM MISIRDA TEK TANRI FİKRİNİN DOĞUŞU-4

18 Ocak 2020 - 19:20

Hermestik inançlar ve onu izleyen düşünce akımları M.Ö. 3.cü binden 2.ci binin ortalarına doğru olgunlaşmasını tamamlayarak, insan bilincini genç Firavun AMONHETEP’in M.Ö.14.cü asırda tarih çapında önemli teşebbüsüne getirmektedir. "Bütün bu tanrı çeşitliliğini tek tanrıda birleştirmek fikri.” Tek tanrı düşüncesi insan bilincinin çok önemli bir genleşmesidir,çünkü sonucunda insanların kardeşliği, birbirlerine daha köklü bağlılığı fikirlerinin gelişmesine neden olarak Hümanizmanın temelleri atılmış oluyordu.O zamanlar kadim Mısır’da her kentin, her kasabanın ayrı bir tanrısı verdi. Bu tanrılar, totem düşüncesinin kalıntılarıydı. Nasıl totem sadece kendi klânını koruyup gözetiyorsa, kasaba tanrıları da kendi kasabalarını koruyup gözetiyordu, Tebai kasabasının da Amon adında bir tanrısı vardı. Tebai başkent olmadan önce Amon önemsiz bir tanrıydı. Büyük Tanrı RA’nın yanında adı bile anılmazdı. Tebai başkent olunca Amon baş tanrı oldu, gene de RA’yı bir çırpıda silemediği için adına AMONRA dendi. Amon artık her adın başında ve da sonunda yer alıyordu. Kendisiyle savaşacak olan Firavun’un adı bile onunla süsleniyordu.


AMONHETEP sözcüğü AMON HOŞNUTTUR anlamına geliyordu. Amon'un ondan hoşnutolup olmadığı bilinemezdi ama bu genç adamın Amon'dan hoşnut olmadığı pek yakında görülecekti. Genellikle, bütün tanrılar güçlerini güneşten alıyorlardı. RA da DOĞAN GÜNEŞ tanrısıydı.AMONHETEP, evrensel güneşin ya da ışığın evrensel bir din yaratmaya yeteceğini düşünmüş olmalıdır. Güneş kursunu kişileştiren ATON, genç kral tahta çıkıncaya kadar pek önemsenmemişti. AMONHETEP, egemenliği eline alır almaz büyük din devrimine AMON'un yerine ATON'u getirmekle başladı. Başta AMON olmak üzere bütün tanrıların adlarını
sildiriyor, onlara tapmayı kesinlikle yasak ediyordu. Genç kralın korkusundan bütün AMON'lu isimler ATON’laşmaya başladılar. Kendisi de AMONHETEP adını bırakarak "ATON'un büyüklüğü” anlamına gelen AKHNATON adını aldı. Bu büyük devrimi Tebai kentinde dilediği çabuk1ukla başaramayacağını anlayan genç AKHNATON, saltanatının ondördüncü yılında başkenti de değiştirdi. Orta Mısır’da "GÜNEŞ KURSUNUN UFKU" anlamına gelen AKHNETATON adlı yeni bir kent kurdu (Bugünkü Tel-el-Amarna). Artık
bütün Mısır’da tek Tanrı egemendi. ATON'dan başkasına tapmak yasaktı. Çoktanrıcılık akıllı bir delikanlının kişisel gücüyle bir anda silinivermişti ortadan. AKHNATON'un tek tanrı ATON için yazdığı şu şiir bu büyük devrimde ne muazzam bir amaç güttüğünü açıkça anlatıyor:
SEN ki
VAROLUŞ esnasında zaten yaşamaktaydın
Ey canlı ATON,
Ufukta parlayarak yükseliyorsun,
Bütün ülkeleri
Aydınlatıyor güzelliğin.
Güçlü büyüklüğünle

Dünya’nın üstünde göründüğünde
Işıkların,
Yarattığın âlemin en uçlarına kadar
Kucaklıyor
Bütün ulusları.

“Evrensel Güneşi ya da Işığı, evrensel bir inanç olarak bütün uluslara yaymak.” İşte
AKHNATON'un büyüklüğü buradadır. Ne yazık ki ömrü bu büyük devrimin kökleşmesine
yetmemiştir. Öldüğü zaman 29 yaşında idi. Ölümünden pek az sonra gericiliğin tepkisi
başladı, bir kaç yıl içinde de insanları birleşmeye, sevgiye, özgürlüğe çağıran bu özlü düşünce
akımı yobaz ve çıkarcı kafaların silleleri altında yıkılıp gitti.
AKHNATON'dan 200 yıl sonra doğacak olan İsrail oğullarından Musa (İ.Ö. 12 ci yüz yıl) bu
akıllı delikanlının bütün uluslar için gerçekleştirmek istediği tek Tanrı Düşüncesini ters
açıdan, ulusçuluk açısından ele alarak, sadece kendi ulusu için gerçekleştirecektir.
AKHNATON'un insancıl ülküsüne artık 14 yüz yıl yani İsa’ya gelinceye kadar,
rastlamayacağız.

En derin sevgilerimizle

https://www.gazete4.com/yazarlar/sungur-pamir/sumer-ve-kadim-misirda-tek-tanri-fikrinin-dogusu-1/137/
https://www.gazete4.com/yazarlar/sungur-pamir/sumer-ve-kadim-misirda-tek-tanri-fikrinin-dogusu-2/144/
https://www.gazete4.com/yazarlar/sungur-pamir/sumer-ve-kadim-msirda-tek-tanri-fikrinin-dogusu-3/145/

YORUMLAR

  • 0 Yorum